Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ
Polska flaga

Hulajnogi elektryczne są eko? Trują bardziej niż stare autobusy

6 sierpnia 2019 6 min czytania
Zdjęcie Tomasz Kulas - Redaktor "MIT Sloan Management Review Polska", redaktor prowadzący "ICAN Management Review"
Tomasz Kulas
Hulajnogi elektryczne są eko? Trują bardziej niż stare autobusy

Streszczenie: Firmy takie jak Lime i Bird promują elektryczne hulajnogi jako ekologiczne środki transportu. Jednak decyzje biznesowe oparte na różnych metodologiach zbierania danych mogą prowadzić do błędnych wniosków dotyczących ich rzeczywistego wpływu na środowisko. Mitsmr+1Mitsmr+1

Pokaż więcej

Lime, Bird i inne firmy, które wypożyczają hulajnogi elektryczne, zachwalają ekologiczne zalety tego rodzaju transportu. Ale nie mówią wszystkiego.

Ten tekst ma troje bohaterów: hulajnogi ? elektryczne, ekologię i… decyzje biznesowe. Te ostatnie podejmowane są na podstawie danych, zbieranych według różnorakich metodologii. Przekłada się to na wyniki badań, za którymi kroczą właśnie decyzje – czasami błędne.

„Omiń korki i zmniejsz emisję COIndeks dolny 2 – dwie korzyści z jednej przejażdżki” – takim hasłem reklamuje swoje usługi wypożyczająca swoje hulajnogi elektryczne firma Bird. Natomiast Lime– również działający w Polsce – obiecuje, że korzystanie z jego pojazdów pozwoli „zostawić przyszłym pokoleniom lepszą, zdrowszą planetę”. W rzeczywistości jednak ekologiczny aspekt korzystania z hulajnóg elektrycznych nie prezentuje się aż tak różowo, jak obiecują sieciowe wypożyczalnie. Ani tym bardziej zielono.

Hulajnogi ekologiczne

Załóżmy na chwilę, że pojazd napędzany jest silnikiem elektrycznym, a energia pochodzi całkowicie ze źródeł odnawialnych. Tak zwany ślad węglowy powinien zatem być w jego przypadku równy lub przynajmniej bliski zeru, prawda?

Nieprawda, choć rzeczywiście w ten sposób przedstawiają tę kwestię sieciowe wypożyczalnie hulajnóg. Co gorsza, ten sposób ekologicznej narracji potrafił skutecznie przekonać decydentów w różnych państwach i poszczególnych miastach, którzy zezwolili na ten rodzaj transportu publicznego. To mógł być błąd.

A jak to liczą naukowcy

Kwestię sieci wypożyczających wolno stojące hulajnogi elektryczne zbadali naukowcy z Uniwersytetu Stanu Karolina Północna. Ale zastosowali zupełnie inną metodologię, analizując całościowy wpływ tego rodzaju transportu publicznego na środowisko. Całościowy – to słowo klucz.

W skrócie: okazało się, że w badanej przez naukowców sytuacji wypożyczane hulajnogi elektryczne produkują ponad 200 gramów COIndeks dolny 2 na milę – około połowy tego, co przeciętny samochód. To nadal mniej, a zatem czym się martwić? Tym, że jeśli przeliczymy ten wynik na jednego pasażera, to hulajnogi przegrywają nie tylko z samochodem (w którym zajęte są co najmniej 3 miejsca), ale nawet ze starym, kopcącym autobusem z silnikiem Diesla, wypełnionym pasażerami.

Skąd taki wynik? Przede wszystkim wzięto pod uwagę dwie kwestie, o których firmy takie jak Lime czy Bird zdają się „zapominać”. Pierwsza to zanieczyszczenie środowiska wynikające z zastosowanych materiałów i samej produkcji urządzeń. Akumulatory (które się zużywają…), tworzywa sztuczne, produkcja w zatruwających przyrodę fabrykach – wszystko to przełożyło się na aż 50% całościowego wpływu badanych hulajnóg na środowisko. Dla dociekliwych – badano konkretny model hulajnogi, Xiaomi M365, wykorzystywany przez Lime i Birda. Druga sprawa to emisja zanieczyszczeń związana z codziennym zbieraniem hulajnóg do ładowania – kolejne 43%.

W sumie daje to już 93% zanieczyszczeń produkowanych przez wypożyczane hulajnogi elektryczne! A przecież dochodzą do tego jeszcze inne kwestie, takie jak – bolesny zwłaszcza w Polsce – wątek metod produkcji samej energii elektrycznej. O tym wszystkim „metodologia badań” dużych sieci wypożyczających hulajnogi zdaje się zapominać.

Co można zmienić?

Dużo. Najbardziej wartościowa w przygotowanym przez naukowców raporcie jest właśnie lista proponowanych zmian i usprawnień. Jeśli wszystkie zostałyby wprowadzone, wypożyczane hulajnogi elektryczne mogą się stać prawdziwym dobrodziejstwem dla środowiska.

  1. Zastosowanie oszczędnych, ekologicznych pojazdów zbierających hulajnogi do ładowania
    – ich zastosowanie pozwoli zmniejszyć ślad węglowy do 177 g/milę pasażerską.

  2. Zbieranie wyłącznie mocno rozładowanych hulajnóg
    – redukcja do 164 g/milę pasażerską.

  3. Sprawniejsze rozplanowanie sieci zbierania hulajnóg, a przez to zmniejszenie dystansu pokonywanego przy ich zbieraniu do ładowania
    – redukcja do 147 g/milę pasażerską.

  4. Wydłużenie żywotności hulajnóg do dwóch lat
    – redukcja do 141 g/milę pasażerską.

Żywotność wypożyczanych hulajnóg to zdecydowanie jeden z poważniejszych problemów. O tej kwestii szerzej pisałem już wcześniej, analizując sytuację firm takich jak Uber i Lime, ale warto przytoczyć jeszcze jeden dość bulwersujący przykład. Przeciętna długość życia hulajnogi należącej do sieci Bird po uruchomieniu usług tej firmy w mieście Louisville (Kentucky, Stany Zjednoczone) wyniosła… 28,8 dnia. Niecały miesiąc.

Autorzy raportu liczą na to, że uda się ten czas wydłużyć. Również projekty budowy nowych hulajnóg – według deklaracji przedstawicieli firm takich jak Lime czy Bird – idą w tym kierunku. Trudno jednak zaprojektować hulajnogę, która byłaby odporna na ludzką głupotę i niefrasobliwość obchodzenia się ze sprzętem, który nie należy do wypożyczającego. Dla przykładu: w ciągu jednego miesiąca sprzątania jeziora Merritt (niedaleko Oakland, Kalifornia, Stany Zjednoczone) wyłowiono… 60 hulajnóg różnych sieci. Poza tym solidniej zbudowane (a także niezatapialne?) hulajnogi będą droższe i bardziej skomplikowane w produkcji. A to znowu może mieć wpływ na „ślad węglowy”, jaki zostawiają w środowisku…

Hulajnogi i rowery

Mądry Polak po szkodzie? Cóż, w przypadku hulajnóg elektrycznych umiejętnością mądrego przewidywania nie wykazał się cały świat. Nie dotyczy to zresztą tylko ekologii, ale także (a może przede wszystkim) rozwiązań prawnych, które ochroniłyby pieszych w wielu krajach.

Na szczęście to się zmienia. Również regulacje wprowadzone w Polsce – według projektu przedstawionego przez Ministerstwo Infrastruktury – idą w kierunku traktowania hulajnóg jako pojazdów. Będą one zatem poruszać się po ścieżkach rowerowych (lub chodnikach, jeśli ścieżki rowerowej nie ma, a na ulicy obok chodnika dopuszczalna prędkość samochodów jest większa niż 30 km/h). Może zatem warto przy okazji drogą rozwiązań prawnych wymusić na wypożyczalniach różnego typu rozwiązania zmniejszające ich negatywny wpływ na środowisko?

Istnieje też proste rozwiązanie, które zależy wyłącznie od nas samych. Zamiast wypożyczania hulajnogi elektrycznej warto po prostu… wsiąść na rower. Tak będzie i zdrowiej, i czyściej.

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

AI weszła do biznesu. Teraz zaczyna się trudniejsza część transformacji

57% polskich przedsiębiorstw wykorzystuje już sztuczną inteligencję produkcyjnie. Jednocześnie 43% firm wskazuje integrację AI z istniejącymi systemami jako największą barierę jej skalowania.

Księgowość jako źródło przewagi konkurencyjnej. Dlaczego firmy nie wykorzystują wiedzy, którą już posiadają?

Firmy nie przegrywają przez brak danych — przegrywają, bo ignorują wiedzę, którą już mają. W fakturach, kosztach i korektach od lat zapisuje się prawdziwa historia firmy. Czy księgowość może stać się Twoją przewagą konkurencyjną?

Cyfrowe rozczarowanie. Dlaczego w wielu firmach automatyzacja nie przynosi efektów? 

Wdrażasz nowe narzędzia, ale nie widzisz efektów? Problem rzadko leży w technologii. Automatyzacja niespójnych i nieuporządkowanych procesów sprawia jedynie, że błędy pojawiają się szybciej. Przeczytaj, dlaczego technologia nie naprawi firmy za Ciebie i jak mądrze przygotować się do wdrożenia rozwiązań AI, by przyniosły realne korzyści.

Ciemna strona AI: Treści dla dorosłych i ryzyko dla firm

Nowe badanie naukowe ujawnia, że szeroka dostępność treści dla dorosłych generowanych przez sztuczną inteligencję mogła doprowadzić do gwałtownego wzrostu przestępczości na tle seksualnym. Analiza szczegółowych danych o przestępczości, opublikowanych przez japońską Narodową Agencję Policji, wykazała, że w okresach szczytowego zaangażowania w materiały oznaczone jako wygenerowane przez AI i przeznaczone wyłącznie dla dorosłych, odnotowano statystycznie istotny wzrost liczby gwałtów. Może to wskazywać na nadciągające ryzyko wizerunkowe i prawne dla firm dostarczających narzędzia oraz platformy dla tego typu treści.

Premium
Gdy firma rośnie, a zysk znika

laczego szybko rozwijająca się firma nagle traci marże, chociaż przychody notują historyczne rekordy? Przekonaj się, na czym polega problem „ziemi niczyjej” w ewolucji biznesu i sprawdź, dlaczego wdrożenie sztucznej inteligencji w nieuporządkowanej architektonicznie organizacji jest prostym przepisem na skalowanie chaosu.

Premium
Skalowanie AI dzięki adaptacyjnemu ładowi zarządczemu

Zastosowanie sztucznej inteligencji na szeroką skalę diametralnie zwiększa ryzyka biznesowe i wizerunkowe. Poznaj koncepcję adaptacyjnego ładu zarządczego – innowacyjnego podejścia, które wbudowuje mechanizmy kontroli bezpośrednio w procesy i struktury operacyjne firmy, chroniąc przed niewidocznymi, kaskadowymi błędami modeli uczących się.

Premium
Twórz wartość z generatywnej AI w skali całej organizacji

Jak skutecznie wdrażać generatywną sztuczną inteligencję w całej organizacji, unikając organizacyjnych silosów? Zobacz, dlaczego tradycyjne struktury decyzyjne zawodzą przy GenAI i dowiedz się, w jaki sposób innowacyjny twór zwany „kręgosłupem AI” pozwala łączyć kompetencje biznesowe oraz technologiczne, przynosząc firmom wymierny zwrot z inwestycji.

Premium
Strategia w cieniu AI. Gdy sprawy pilne wypierają ważne

AI zmienia sposób, w jaki firmy tworzą kampanie, analizują dane i docierają do klientów. Jednak największym ryzykiem nie jest brak wdrożenia nowych technologii, lecz wykorzystanie ich w sposób, który zwiększa produktywność kosztem przewagi konkurencyjnej. Liderzy muszą odpowiedzieć na pytanie: jak skalować działania marketingowe, nie tracąc tego, co czyni markę wyjątkową?

Premium
Jak liderzy uwalniają innowacyjność na pierwszej linii

Najlepsze innowacje ratujące jakość i efektywność często rodzą się na operacyjnej pierwszej linii. Sprawdź, dlaczego to średni szczebel zarządzania jest kluczem do ich uwolnienia.

Premium
Jak GenAI może – a jak nie może – pomóc w zarządzaniu wiedzą o klientach

Generatywna sztuczna inteligencja rewelacyjnie analizuje informacje o konsumentach, ale nie naprawi kultury Twojej firmy. Gdzie kończą się możliwości technologii?

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!