Ekologiczna flota samochodowa

Projekt „Las energii” realizowany przez Lasy Państwowe jest kompleksowym, interdyscyplinarnym przedsięwzięciem, którego cele są spójne z celami polityki energetycznej UE i Polski. Wychodzi naprzeciw wyzwaniom zrównoważonego rozwoju, pokazując, w jaki sposób wdrażać przedsięwzięcia przyczyniające się do stworzenia gospodarki o obiegu zamkniętym.

Partnerem materiału jest Las energii.

Za sprawą prowadzonej przez przedsiębiorstwo Lasy Państwowe zrównoważonej gospodarki leśnej w Polsce z roku na rok przybywa lasów. Inaczej wygląda sytuacja z paliwami stałymi i ciekłymi, które są głównymi surowcami energetycznymi w Polsce. Te zasoby dramatycznie się kurczą. Aby zmierzyć się z problemem nadmiernej eksploatacji zasobów naturalnych, Lasy Państwowe poszukują rozwiązań bardziej przyjaznych dla środowiska. Projekt „Las energii” takie rozwiązania przedstawia.

Od kilku lat LP wdrażają w skali organizacji rozwiązania oparte na odnawialnych źródłach energii (OZE), dążąc w ten sposób do samowystarczalności energetycznej. Przykładem takiej inwestycji jest instalacja w Nadleśnictwie Czarna Białostocka, składająca się z ogniw fotowoltaicznych, kotłów na biomasę i pompy ciepła. Instalacja produkuje energię na potrzeby bieżącego funkcjonowania kilku budynków, a nadwyżki magazynuje. Podobne działania, polegające na termomodernizacji budynków oraz na inwestycjach w OZE, mają miejsce w jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych w całym kraju. Ważnym elementem projektu „Las energii” jest zbadanie potencjału wykorzystania OZE w oddziałach LP, zebranie dobrych praktyk oraz przygotowanie systemowych rozwiązań w tym zakresie. Jako wytwórca energii Lasy Państwowe postanowiły pójść krok dalej i zainwestować we flotę samochodów elektrycznych, zakładając, że będą one zasilane w 100% prądem pochodzącym z czystej energii. Ponadto będą pełniły funkcję magazynu mobilnego, umożliwiając dostarczenie energii elektrycznej w dowolne miejsce obszarów leśnych.

Przygotowania do wymiany floty

W lipcu 2018 roku Zakład Usługowo‑Produkcyjny w Łodzi, wskazany jako lider grupy zakupowej, rozstrzygnął pierwszy w Polsce nieograniczony przetarg na dostawę samochodów z napędem elektrycznym, w wyniku którego na przełomie września i października 2018 roku flotę Lasów Państwowych zasiliło 15 samochodów osobowych BMW i3 oraz jeden samochód dostawczy Nissan e‑NV200. Ogłoszenie przetargu było poprzedzone kilkumiesięcznymi przygotowaniami, podczas których pracownicy Lasów Państwowych zdobyli wiedzę niezbędną do przygotowania dokumentacji przetargowej. Prace koncentrowały się na sporządzeniu analizy dotyczącej zarówno techniczno‑ekonomicznych aspektów użytkowania pojazdów z napędem elektrycznym, jak i zasad funkcjonowania rynku tych pojazdów w Polsce. Analitycy uwzględnili najistotniejsze elementy pojazdów elektrycznych, zwracając szczególną uwagę na pojemność akumulatorów, systemy chłodzenia oraz moc ładowarek pokładowych. Rynek został zweryfikowany pod kątem dostawców, którzy mogliby uczestniczyć w postępowaniu przetargowym i gwarantowaliby wysokiej jakości usługi posprzedażowe – gwarancyjne i serwisowe. Zaplanowano również działania wizualizacyjne, czyli oklejenie pojazdów logotypem Lasów Państwowych, oraz szkolenia kierowców w zakresie użytkowania aut napędzanych czystą energią i techniki jazdy.

W przeprowadzonym postępowaniu przetargowym duże znaczenie miały kryteria pozacenowe. W obszarze tym analizowano parametry techniczne oraz zapisy gwarancyjne i serwis pogwarancyjny. W przypadku samochodów osobowych badanymi kryteriami technicznymi były: moc ładowarki pokładowej, system ogrzewania i chłodzenia pakietu bateryjnego, system zarządzania pojazdem oraz pojemność akumulatora. Parametry te przekładają się na realny zasięg pojazdu podczas użytkowania. W przypadku samochodu dostawczego ocenie poddano dodatkowo wyposażenie pojazdu w klimatyzację automatyczną, trzeci rząd foteli, tempomat oraz boczne kurtyny powietrzne. Pozacenowe kryteria wyboru stanowiły aż 45% wszystkich wymogów i zadecydowały ostatecznie o rozstrzygnięciu przetargu.

Szkolenia kierowców w zakresie obsługi pojazdów były organizowane i prowadzone przez wykonawców zamówienia, ponieważ technika jazdy pojazdami elektrycznymi odbiega nieco od prowadzenia aut z napędem klasycznym. Odrębnymi tematami są energooszczędna jazda oraz kwestie związane z eksploatacją, o których wciąż nie mówi się wiele na kursach nauki jazdy czy doszkalania kierowców. W tym kontekście uruchomienie przez Lasy Państwowe odpowiednich szkoleń może być istotnym impulsem do zmiany zasad funkcjonowania rynku szkoleń motoryzacyjnych w naszym kraju.

Gromadzenie doświadczenia

Zgodnie z założeniami projektu rozwojowego „Las energii” jednostki Lasów Państwowych, do których trafiły zakupione pojazdy z napędem elektrycznym, opracowały plany jazd testowych dla pracowników, co pozwoli na uzyskanie – w wyniku ciągłego monitoringu – niezbędnej wiedzy na temat kosztów eksploatacyjnych, warunków technicznych oraz przydatności takich aut dla użytkowników na różnych stanowiskach. Takie ukierunkowanie działań nadaje projektowi charakter szkoleniowo‑edukacyjny. Pozyskanie odpowiedniej wiedzy na wczesnym etapie rozwoju elektromobilności może być niezwykle cenne, bo pozwoli wykorzystać ją do opracowania planów dalszej elektryfikacji floty pojazdów organizacji.

Istotnym działaniem projektowym jest również wsparcie rozwoju publicznych punktów ładowania pojazdów z napędem elektrycznym. Obejmie ono udostępnianie gruntów potencjalnym inwestorom, które zostaną przeznaczone na ogólnodostępne stacje. W postępowaniu przetargowym LP zakupiły także stacje ładowania (wallboxy i wolnostojące), z których obecnie korzystają głównie użytkownicy nowych pojazdów.

Doświadczenia z wprowadzania elektrycznej floty, w tym z przeprowadzenia samego postępowania przetargowego, pozwoliły Lasom Państwowym wykształcić unikalną na polskim rynku kompetencję w zakresie elektromobilności. Organizacja chętnie dzieli się tą wiedzą z gminami i instytucjami publicznymi, które objął ustawowy obowiązek posiadania w swoich zasobach określonego procentu samochodów elektrycznych. Poza tym pracownicy Lasów Państwowych biorą udział jako eksperci w szkoleniach i konferencjach na temat elektromobilności, organizowanych w kilkudziesięciu miastach powyżej 100 tysięcy mieszkańców.

Plany rozwojowe

Lasy Państwowe nie poprzestają jednak na samym zakupie samochodów. W ramach projektu „Las energii” zamierzają także zbudować informatyczny system zarządzania siecią pojazdów oraz punktów ładowania. Projekt zakłada także nawiązanie współpracy z przedsiębiorstwami wprowadzającymi na rynek elektryczne samochody terenowe w formie testowania takich aut w terenie leśnym.

Wprawdzie krajowe i unijne regulacje prawne wyznaczające strategię rozwoju elektromobilności nie obligują Lasów Państwowych do podejmowania działań ustawowych, jednak LP traktuje je jako wiążące ze względu na poszanowanie zasad odpowiedzialności społecznej. Mają także ambicję stania się liderem w zakresie ich wdrażania. Sięganie po przyjazne środowisku, a przy tym nowoczesne i energooszczędne, rozwiązania technologiczne wynika z natury Lasów Państwowych, które są najbardziej „zielonym” przedsiębiorstwem w Polsce.