Streszczenie: Zmiany klimatyczne, takie jak ekstremalne zjawiska pogodowe, mają coraz większy wpływ na biznesy, zmuszając je do wprowadzania rozwiązań adaptacyjnych. Zwiększona świadomość ekologiczna w firmach oraz presja ze strony konsumentów, którzy domagają się działań prośrodowiskowych, stają się istotnymi motywatorami. Coraz więcej firm angażuje się w inicjatywy społeczne odpowiedzialności biznesu (CSR), odpowiadając na oczekiwania interesariuszy. Z kolei cele zrównoważonego rozwoju, zwłaszcza te dotyczące ochrony środowiska, stają się kluczowymi wytycznymi dla działań biznesowych.
Coraz bardziej zauważalne skutki zmian klimatu – jak ekstremalne zjawiska pogodowe, których efekty w postaci zniszczonych budynków, instalacji czy pól uprawnych nie pozostają bez wpływu na biznes – przekonują do wprowadzenia zmian. Jak podają autorzy 2018 State of Green Business, wzrasta świadomość ekologiczna biznesu i zwiększa się zaangażowanie w działania, które mogą zapobiec takim zjawiskom lub przynajmniej ograniczać ich zasięg. Coraz powszechniejsze jest także wprowadzanie rozwiązań adaptacyjnych.
W raporcie 2018 State of Green Business Joel Makower, prezes Grupy GreenBiz, podkreślił, jak ważna dla odpowiedzialnego biznesu jest realizacja założeń porozumienia paryskiego, dotyczącego przeciwdziałania zmianom klimatu (utrzymanie wzrostu średniej temperatury na świecie poniżej 2°C) i przestrzeganie wytycznych Celów Zrównoważonego Rozwoju. I chociaż raport dotyczy przede wszystkim Stanów Zjednoczonych, to – jeśli chodzi o tematy przewodnie – może być odniesiony także do firm ze Starego Kontynentu, w tym z Polski.
Wzrost świadomości konsumentów i rozwój mediów społecznościowych, poprzez które mogą oni wywrzeć bezpośrednią presję na biznes i domagać się zmiany w podejściu do zasobów środowiska, też nie pozostają bez wpływu na wprowadzanie zmian prośrodowiskowych. Jak wskazuje tegoroczne badanie CSR w praktyce – barometr Francusko‑Polskiej Izby Gospodarczej, 58% respondentów unika kupowania produktów firm, które mają negatywny wpływ na społeczeństwo lub środowisko, a 56% przykłada wagę do tego, w jaki sposób nabywane produkty oddziałują na społeczeństwo i na otoczenie.
Konsumenci, widząc na własne oczy efekty intensywnego rozwoju przemysłu (emisje gazów cieplarnianych, wycinanie lasów, zanieczyszczone zbiorniki wodne czy chociażby wyższa cena ryb, spowodowana przełowieniem mórz), zaczęli wyrażać swoje niezadowolenie i przy wsparciu organizacji pozarządowych apelować o zmianę. Z badania wynika, że aż 51% firm angażuje się w działania z zakresu społecznej odpowiedzialności biznesu w odpowiedzi na oczekiwania ze strony interesariuszy, w tym klientów i społeczności lokalnych.
Coraz więcej organizacji – aż 75% według badania CSR w praktyce – barometr Francusko‑Polskiej Izby Gospodarczej – deklaruje również chęć rozwoju w kierunku low/zero waste, obiecując stopniowe eliminowanie plastiku i przeciwdziałanie marnowaniu żywności.
Drogowskazem dla działań na rzecz środowiska są Cele Zrównoważonego Rozwoju.
Ważnym drogowskazem dla działań na rzecz środowiska naturalnego, także dla biznesu, są Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ. Aż pięć z 17 celów ONZ bezpośrednio dotyczy środowiska naturalnego, a pozostałych 12 jest z nim pośrednio powiązanych.
Jak podkreślają eksperci, założenia agendy są możliwe do osiągnięcia tylko przy zaangażowaniu zarówno pojedynczych obywateli, jak i rządów państw oraz biznesu. CSR Europe w raporcie Collaboration for Impact, zrealizowanym wspólnie z PwC, podkreśla kluczową rolę współpracy na rzecz zrównoważonego rozwoju, zalecając m.in. opracowywanie sektorowych planów działania na rzecz realizacji celów przy równoczesnym podejmowaniu współpracy międzysektorowej.
W realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ ważne jest zaangażowanie liderów, także z biznesu, którzy będą motorem lub wsparciem dla zmiany. Szczególnie że – jak pokazuje najnowsza edycja raportu SDG Index & Dashboards, prezentująca pierwszą w historii ocenę wysiłków rządów w kierunku realizacji celów – żaden ze 193 krajów ONZ nie jest na dobrej drodze do osiągnięcia wszystkich 17 celów do 2030 roku.
Na szczęście liderów pozytywnych zmian w biznesie pojawia się coraz więcej, a w znalezieniu ich pomagają różnego rodzaju partnerstwa czy ciała, których celem jest upowszechnianie dobrych praktyk związanych ze zrównoważonym rozwojem. Na przykład jednym z celów powołanej w kwietniu Rady Odpowiedzialnego Przywództwa Forum Odpowiedzialnego Biznesu jest wzmocnienie współpracy biznesu poprzez silniejsze angażowanie prezesów w inicjatywy na rzecz zrównoważonego rozwoju. Firmy zgłaszają również coraz więcej praktyk dotyczących ochrony środowiska do przygotowywanego co roku przez FOB raportu Odpowiedzialny biznes w Polsce. Dobre praktyki.
Trzeba mieć nadzieję, że obserwowany obecnie pozytywny trend, wyrażający się rosnącą liczbą systemowych działań firm uwzględniających potrzeby środowiska na rzecz zrównoważonego rozwoju, stanie się normą dla biznesu, a udział w akcjach sprzątania lasu czy sadzenia drzew będzie zawsze tylko elementem większej, długotrwałej strategii postępowania. Jak w medytacji tylko wielokrotnie i z zaangażowaniem powtarzana mantra może przynieść oczekiwany efekt, tak i w procesie dążenia do zrównoważonego rozwoju niezbędna jest konsekwencja.
