Streszczenie: Sztuczna inteligencja (AI) staje się coraz bardziej dostępna, co niesie ze sobą konieczność odpowiedzialnego jej wykorzystywania zgodnie z wartościami społecznymi oraz poszanowaniem praw i godności ludzi. Jednym z głównych wyzwań jest stronniczość danych używanych do trenowania modeli AI; jeśli dane są uprzedzone, AI może utrwalać te uprzedzenia, co może prowadzić do poważnych konsekwencji w obszarach takich jak zatrudnianie, udzielanie pożyczek czy wymiar sprawiedliwości. W 2024 roku, kiedy w ponad 65 krajach odbywają się wybory, istnieje ryzyko wykorzystania AI do tworzenia realistycznych deepfake’ów w celu manipulacji wyborcami.
W odpowiedzi na te zagrożenia, dwadzieścia firm technologicznych zawarło porozumienie mające na celu zwalczanie oszukańczego wykorzystania AI w wyborach, koncentrując się na eliminowaniu fałszywych materiałów wideo, audio i obrazów. Przejrzystość w działaniu systemów AI jest kluczowa; zrozumienie, jak podejmują one decyzje, oraz wyjaśnienie tego opinii publicznej jest niezbędne. Microsoft od sześciu lat inwestuje w programy zapewniające odpowiedzialne projektowanie systemów AI, skupiając się na trzech głównych celach: etycznym wykorzystaniu AI, wspieraniu międzynarodowej konkurencyjności i bezpieczeństwa narodowego oraz służeniu ludziom i planecie. MIT Sloan Management Review Polska
W marcu 2024 roku Parlament Europejski przyjął AI Act, pierwsze na świecie przepisy regulujące rozwój i wykorzystanie technologii AI, tworząc zharmonizowane ramy prawne sprzyjające transparentności i innowacyjności. Aby AI mogła naprawdę służyć ludzkości, konieczne jest multidyscyplinarne podejście, łączące informatyków, naukowców zajmujących się danymi oraz specjalistów z dziedzin humanistycznych i społecznych, wyposażonych w zdrowy rozsądek. MIT Sloan Management Review Polska
Technologia zdemokratyzowała się jak nigdy wcześniej. Sztuczna inteligencja jest powszechnie dostępna, więc jej odpowiedzialne stosowanie staje się kluczową kwestią. Ponieważ już w tej chwili zaczyna ona wpływać na wszystko, co dotyczy naszego życia, musimy zadbać o to, żeby jej rozwój i wykorzystanie odbywały się w sposób zgodny z naszymi wartościami oraz z poszanowaniem praw i godności ludzi.
Jednym z z największych wyzwań związanych z odpowiedzialną sztuczną inteligencją jest potencjalna stronniczość danych wykorzystywanych do szkolenia jej systemów. Modele AI są tak dobre jak dane, na których są szkolone. Jeśli dane są stronnicze, sztuczna inteligencja będzie to odzwierciedlać i utrwalać. To może mieć poważne konsekwencje szczególnie w takich obszarach jak zatrudnianie, udzielanie pożyczek czy na przykład w kwestiach dotyczących wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych lub wyborach parlamentarnych. Rok 2024 jest rekordowy ze względu na liczbę wyborów, które odbędą się w ponad 65 krajach między początkiem marca a końcem roku. Gwałtowny rozwój sztucznej inteligencji oferuje niezwykłe korzyści, ale także umożliwia „złym aktorom” oszukiwanie wyborców poprzez tworzenie realistycznych „deepfake’ów” kandydatów i innych osób publicznych.
W lutym tego roku sektor technologiczny spotkał się na Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa, aby wykonać ważny krok naprzód. Dwadzieścia firm ogłosiło nowe porozumienie technologiczne w sprawie zwalczania oszukańczego wykorzystania sztucznej inteligencji w wyborach w 2024 roku. Jego cel jest prosty, ale niezwykle istotny – zwalczanie wideo, audio i obrazów, które fałszują lub zmieniają wygląd, głos lub działania kandydatów politycznych, urzędników wyborczych i innych kluczowych interesariuszy.
AI POTRZEBUJE LUDZI Z DAWKĄ ZDROWEGO ROZSĄDKU
Przejrzystość to kolejny ważny aspekt odpowiedzialnej sztucznej inteligencji. Kluczowe jest zrozumienie, w jaki sposób systemy AI podejmują decyzje i wyjaśnienie tego opinii publicznej. Od sześciu lat Microsoft inwestuje w program mający zapewnić, że nasze systemy sztucznej inteligencji są odpowiedzialne już na etapie projektowania. Uważamy, że powinniśmy skupić się na trzech najważniejszych celach.
Po pierwsze, musimy zapewnić, że sztuczna inteligencja jest budowana i wykorzystywana w sposób odpowiedzialny i etyczny.
Historia uczy nas, że technologie transformacyjne, takie jak AI, wymagają wprowadzenia nowych zasad. Skuteczne regulacje dotyczące sztucznej inteligencji powinny koncentrować się na zastosowaniach o najwyższym ryzyku i być nastawione na wynik oraz trwałe w obliczu szybko rozwijających się technologii i zmieniających się oczekiwań społecznych. Aby jak najszerzej rozpowszechnić korzyści płynące ze sztucznej inteligencji, podejścia regulacyjne na całym świecie będą musiały być interoperacyjne i adaptacyjne, podobnie jak sama sztuczna inteligencja.
Jednym z działań mających na celu zapewnienie bezpiecznego i etycznego wykorzystania AI jest przyjęcie 13 marca 2024 roku przez Parlament Europejski AI Act, pierwszego na świecie dokumentu mającego na celu stworzenie regulacji dotyczących rozwoju i wykorzystania technologii sztucznej inteligencji. Konkretne, zharmonizowane ramy prawne poruszania się w obszarze AI mogą sprzyjać rozwojowi sztucznej inteligencji właśnie w takiej postaci, stwarzając transparentne, zachęcające środowisko do działania.
Po drugie, musimy zadbać o to, by sztuczna inteligencja wspierała międzynarodową konkurencyjność i bezpieczeństwo narodowe.
Warto także pamiętać, że AI ma służyć społeczeństwu w szerokim, a nie wąskim zakresie. Potrzebujemy nowych inicjatyw, aby dotrzymać kroku, tak aby pracownicy mogli zostać wzmocnieni przez sztuczną inteligencję, uczniowie mogli osiągnąć lepsze wyniki w nauce, a jednostki i organizacje mogły cieszyć się sprawiedliwym i sprzyjającym włączeniu społecznemu wzrostem gospodarczym.
Najbardziej wrażliwe grupy, w tym dzieci, będą potrzebowały więcej wsparcia niż kiedykolwiek, aby rozwijać się w świecie opartym na sztucznej inteligencji, a my musimy zapewnić, że kolejna fala innowacji technologicznych poprawi zdrowie psychiczne i dobrostan ludzi, zamiast stopniowo je niszczyć.
Po trzecie, sztuczna inteligencja musi służyć ludziom i planecie.
Może ona odegrać kluczową rolę w walce z kryzysem klimatycznym, w tym poprzez analizę wyników środowiskowych i rozwój technologii czystej energii, jednocześnie przyspieszając przejście na czystą energię elektryczną.
Przyszłość sztucznej inteligencji wymaga multidyscyplinarnego podejścia. Sektor technologiczny został zbudowany przez inżynierów. Jeśli jednak sztuczna inteligencja ma naprawdę służyć ludzkości, przyszłość wymaga połączenia pracy informatyków i naukowców zajmujących się danymi z ludźmi specjalizującymi się w każdej dziedzinie życia. Bardziej niż kiedykolwiek technologia potrzebuje ludzi wykształconych w naukach humanistycznych, społecznych i z ponadprzeciętną dawką zdrowego rozsądku.
