Streszczenie: Badania pokazują, że do 2024 roku 72% zarządów dużych firm spełniało definicję „cyfrowo zaawansowanych” z 2019 roku. Jednak tylko 26% z nich wykazywało biegłość w najnowocześniejszej sztucznej inteligencji i technologiach wschodzących: co przełożyło się na znaczącą przewagę konkurencyjną ich firm. Zarządy świadome AI osiągały średni zwrot z kapitału własnego o 10,9 punktu procentowego wyższy od branżowej normy, podczas gdy firmy z mniej zaawansowanymi zarządami notowały wynik gorszy o 3,8 punktu. Skuteczne zarządy koncentrują się na strategii, ochronie interesów oraz nadzorze, by skutecznie zarządzać cyfrową złożonością.
Kompetencje cyfrowe długo stanowiły źródło przewagi. Obecnie jednak istotne korzyści wydajnościowe uzyskują przede wszystkim te rady nadzorcze, które integrują sztuczną inteligencję oraz technologie wschodzące z procesami strategicznego nadzoru i podejmowania decyzji.
W 2019 roku ustaliliśmy, że jedynie 24% dużych spółek giełdowych w USA posiadało rady nadzorcze biegłe cyfrowo, rozumiane jako rady, w których zasiadało co najmniej trzech dyrektorów z doświadczeniem w technologiach cyfrowych. Firmy te osiągały wyraźnie lepsze wyniki od konkurentów, notując ponad 30% przewagi w kluczowych wskaźnikach, takich jak wzrost kapitalizacji rynkowej.
Cyfrowa biegłość przestaje wystarczać
Do 2024 roku nastąpiła jednak istotna zmiana. Powtarzając analizę przy zastosowaniu tych samych kryteriów cyfrowych dla 2 800 spółek publicznych o przychodach przekraczających 1 mld dolarów, stwierdziliśmy, że aż 72% z nich spełniało definicję rad biegłych cyfrowo. Problem polega na tym, że kompetencje cyfrowe, mierzone według standardów z 2019 roku, przestały korelować z ponadprzeciętnymi wynikami finansowymi. Cyfrowa biegłość stała się warunkiem koniecznym, a nie źródłem trwałej przewagi konkurencyjnej.
Nowa poprzeczka: AI i technologie wschodzące
W odpowiedzi na tę zmianę zaktualizowaliśmy kryteria oceny, uwzględniając technologie nowszej generacji, takie jak generatywna sztuczna inteligencja, agenci AI, robotyka, a także wyspecjalizowane obszary technologiczne, w tym regtech i fintech. Jedynie 26% firm spełnia obecnie te podwyższone wymagania, kwalifikując się jako organizacje z radami nadzorczymi biegłymi zarówno cyfrowo, jak i w AI. To właśnie te spółki osiągają dziś zdecydowanie lepsze wyniki niż ich rynkowi konkurenci.
Procent zarządów dużych amerykańskich firm spełniających kryteria „cyfrowej biegłości”
Wymierne efekty finansowe kompetencji AI w radach
Spółki, których rady nadzorcze są biegłe zarówno w technologiach cyfrowych, jak i w AI, osiągały średnio zwrot z kapitału własnego wyższy o 10,9 punktu procentowego od średniej w swojej branży. Dla porównania, firmy z radami pozbawionymi takich kompetencji notowały ROE niższy o 3,8 punktu procentowego względem średniej sektorowej. Organizacje z kompetentnymi radami wyróżniała także znacznie większa kapitalizacja rynkowa, średnio o 15,5 mld dolarów powyżej średniej branżowej, podczas gdy spółki z radami niebiegłymi technologicznie pozostawały o 5,4 mld dolarów poniżej tej średniej.
Głębokie różnice między sektorami
Zaobserwowaliśmy również istotne zróżnicowanie branżowe. Najwyższy poziom biegłości rad nadzorczych w obszarze AI występuje w sektorze usług informacyjnych (68%) oraz usług profesjonalnych (52%). Kolejne miejsca zajmują finanse i ubezpieczenia (31%). Szczególnie niepokojąco wypada sektor ochrony zdrowia, w którym zaledwie 8% rad spełnia kryteria biegłości w AI. Jeszcze niższe wyniki notują górnictwo (4%), budownictwo (6%) oraz handel detaliczny i sektor motoryzacyjny (11%).
Trzy filary skutecznego nadzoru technologicznego
Nasze analizy pokazują, że skuteczne rady nadzorcze, mierząc się z rosnącą złożonością środowiska cyfrowego, porządkują swoją aktywność wokół trzech kluczowych obszarów. Pierwszym jest strategia, obejmująca analizę szans i zagrożeń wynikających z rozwoju AI i technologii cyfrowych. Drugim jest obrona, rozumiana jako ochrona organizacji przed ryzykami cybernetycznymi oraz zapewnienie zgodności z regulacjami i najlepszymi praktykami w zakresie bezpieczeństwa. Trzecim obszarem jest nadzór, koncentrujący się na odpowiedzialnym wykorzystaniu danych oraz monitorowaniu tworzenia wartości biznesowej.
Rosnąca poprzeczka dla rad nadzorczych
Poprzeczka technologicznej skuteczności rad nadzorczych stale się podnosi. Ogólna biegłość cyfrowa przestaje być czynnikiem wyróżniającym. Ponadprzeciętne wyniki osiągają dziś wyłącznie te rady, które na bieżąco rozwijają kompetencje w obszarze sztucznej inteligencji i technologii wschodzących.
