Wojna niszczy nie tylko życie zwykłych ludzi, ale wstrząsa też całymi rynkami. Przedstawiamy zakłócenia, które prawdopodobnie wpłyną na nasze życie i źródła utrzymania, sięgając przy tym poza obecny bezpośredni kryzys.

Na stronie McKinsey Quarterly pisaliśmy o nadzwyczajnym wpływie wojny na życie i koszty utrzymania. Wyszczególniliśmy wówczas 12 krótko- i średnioterminowych zakłóceń, które mają największy potencjał, by zmienić kształt branż i gospodarek. Zakłócenia te przybierają jednak na sile. W niniejszym artykule przedstawiamy 12 wykresów ilustrujących potencjalną siłę i kierunek zmian oraz ich wpływ na życie ludzi i to, jakimi środkami do życia będą dysponować. Niektóre z tych wykresów wykorzystują scenariusze makroekonomiczne, jakie zamieściliśmy już we wspomnianej publikacji, ale dostarczają one wskazówek na temat zakresu potencjalnych rezultatów zakłóceń.

Scenariusz 1B: Ograniczenie zakłóceń przy umiarkowanej reakcji politycznej

W tym scenariuszu zakończenie działań wojennych nastąpi w najbliższym czasie. Sankcje nie ulegną dalszej eskalacji, a nawet mogą zostać ograniczone; trwa eksport energii z Rosji do Europy. Przed końcem 2022 roku ceny gazu ziemnego w Europie spadają do około 30 dol. za milion brytyjskich jednostek termicznych (mmBtu; w przybliżeniu jest to 293,071 kWh). Cena ropy brent wraca do poziomu 70–80 dol. za baryłkę. Wzrost PKB (a tym samym wzrost liczby miejsc pracy i dochodów) w strefie euro powraca do tendencji sprzed kryzysu, choć w I kwartale widoczne jest spowolnienie, będące reakcją na szok wywołany inwazją. Oczekiwania inflacyjne pozostaną wyższe w stosunku do tego, co prognozowano przed epidemią, ale są stabilne, a Europejski Bank Centralny nadal ogranicza bodźce monetarne. Zaufanie konsumentów powraca do poziomu sprzed pandemii, a przedsiębiorstwa w większości krajów strefy euro kontynuują plany inwestycyjne dla II kwartału 2022 roku, uwzględniające wyjście z pandemii COVID‑19.

Scenariusz 3C: Poważne, nasilające się zakłócenia przy powściągliwej reakcji polityków

W tym scenariuszu przedłużający się konflikt powoduje nasilenie kryzysu uchodźczego w Europie Środkowej. Kraje zachodnie i Rosja dalej eskalują wzajemne sankcje, co prowadzi do wstrzymania eksportu ropy i gazu z Rosji do Europy. Ceny gazu w Europie rosną do około 50 USD za mmBtu w połowie 2022 roku, z już i tak wysokiego poziomu wynoszącego około 30 USD, a cena ropy brent wzrasta do 135 USD za baryłkę. Inflacja zasadnicza w strefie euro wzrasta w skali roku do ponad 7%. Europa może pokryć część niedoboru gazu ziemnego. Częściowo poprzez zakup na rynku SPOT, a częściowo poprzez spowolnienie procesu odchodzenia od węgla. Kraje produkujące i zużywające gaz ziemny mogą z czasem zbudować nową infrastrukturę służącą do transportu skroplonego gazu ziemnego (LNG), ale wyższe ceny i wiążące się z tym realnie niższe dochody spowodują zmniejszenie wydatków konsumentów, co wpłynie też na mniejszy popyt. Banki centralne zdecydowanie starają się zwalczać inflację, stanowiącą potencjalne zagrożenie dla wzrostu gospodarczego. Więcej informacji na temat pełnego zestawu scenariuszy można znaleźć w dokumencie Wojna w Ukrainie: Życie i środki do życia, utracone i zakłócone, McKinsey, 17 marca 2022 r.