Czy jesteście nonkonformistami w miejscu pracy? Redakcja „Harvard Business Review Polska” wraz z ICAN Research zadała to pytanie 340 pracownikom polskich firm reprezentującym różne poziomy hierarchii i różne branże oraz różną skalę działania.

Zebrane odpowiedzi pokazały, że w polskich pracownikach drzemie duży potencjał, gdyż 81% ankietowanych chętnie działa nieszablonowo, a 91% chce wykorzystywać w pracy swoje mocne strony.

Niestety, firmy, w których pracują ankietowani, nie wydają się jeszcze gotowe do wykorzystania w pełni tego potencjału. Z badania wynika, że co czwarty pracownik powstrzymuje się od sprzeciwu, chcąc uniknąć sporów. Jeszcze częściej postępują tak pracownicy mający poniżej 30 lat, choć to oni, jako przedstawiciele pokolenia Y, powinni być źródłem nowych idei i sposobów działania. Te wyniki pokazują, że buntowniczy duch Polaków często pozostaje przed drzwiami pracodawcy. I na razie nie zanosi się na zmianę.

…

Przedsiębiorcy działający na polskim rynku niechętnie przekazują firmowe stery własnym pracownikom wynika z badań przeprowadzonych przez ICAN Research na podstawie analizy 500 ankiet wypełnionych przez prezesów, właścicieli, dyrektorów i kierowników firm zatrudniających ponad 50 osób.

Prawie połowa polskich menedżerów (43%) awansowała na stanowisko, które obecnie zajmuje, z zewnątrz firmy. Jedynie 19% deklaruje, że ich awans nastąpił na drodze wewnętrznej, w przygotowanym procesie sukcesji. Wprawdzie awans na stanowiska prezesa częściej następuje w efekcie procesu sukcesji, niż ma to miejsce na niższych szczeblach, ale nadal nie przekracza jednego przypadku na trzy.

Im większa lojalność klientów, tym wyższa rentowność i lepsze wyniki sprzedażowe – takie dość oczywiste wnioski płyną z badania przeprowadzonego przez ICAN Research w marcu 2017 roku wśród grupy 200 polskich przedsiębiorstw. Gdy jednak spytaliśmy przedstawicieli firm, czy wiedzą, dlaczego ich klienci są lojalni, odpowiedzi już nie były tak oczywiste.

Okazało się, że w znacznej większości ankietowani nie wiedzą, czy przywiązanie do ich produktów lub usług wynika z przyzwyczajenia klientów czy z niechęci do poszukiwania i podejmowania nowych wyzwań zakupowych. Równocześnie aż 90% ankietowanych zauważa, że oczekiwania klientów wzrosły w ciągu ostatnich trzech lat, podczas gdy 2% deklaruje, że oczekiwania te zmalały. Zmiana jest efektem dynamicznego rozwoju rozwiązań mobilnych i mediów społecznościowych, które pozwalają klientom na żywo porównywać poszczególne oferty. Nic więc dziwnego, że co trzeci uczestnik badania zauważa, że klienci jego przedsiębiorstwa w ostatnich trzech latach stali się mniej lojalni, podczas gdy o wzroście lojalności jest przekonana 1 ankietowanych.

Jak więc polskie firmy starają się budować lojalność konsumentów? Czy wpływają na nawyki zakupowe, przywiązując ich do marki bądź zniechęcając do wyboru innych produktów lub usług? Z udzielanych odpowiedzi można wywnioskować, że olbrzymia większość koncentruje działania na poprawie doświadczenia nabywców. Takie podejście zadeklarowało blisko 80% respondentów, a jedynie 4% przyznało się do obniżenia zaangażowania firmy w tym obszarze.

Od pewnego czasu „oferta wartości dla klienta” jest jednym z najczęściej używanych terminów biznesowych. Stanowi podstawowe narzędzie sprzedawców i marketingowców pozwalające na uniknięcie walki ceną. Niestety, wciąż stosunkowo niewiele firm potrafi ją kreować.

Skuteczne zaoferowanie wartości, czyli zestawu unikalnych korzyści, które odbiorcy mogą czerpać ze współpracy z firmą, jest możliwe tylko wówczas, gdy firma zna odbiorców, ich oczekiwania, aspiracje. ICAN Research postanowił sprawdzić, czy przedsiębiorstwa działające w segmencie B2B faktycznie znają swoich odbiorców. W tym celu przeprowadził szereg badań weryfikujących wiedzę firm na temat potrzeb klientów i umiejętności ich zaspokajania.

Badanie Oferta wartości w B2B pokazało, że zaledwie połowa respondentów zna potrzeby nabywców, a jedynie ? ma w miarę dobrą wiedzę o ich ścieżkach decyzyjno‑zakupowych oraz zna modele biznesowe w poszczególnych kategoriach. Trudno się zatem dziwić, iż przedsiębiorstwa narzekają na słabe wyniki sprzedażowe, niskie marże oraz konieczność angażowania coraz większych środków na kampanie promocyjne.

Zmienne, nieprzewidywalne i niepewne środowisko jest dziś normą w globalnej gospodarce. W takim otoczeniu przedsiębiorcy muszą tworzyć plany rozwoju, układać strategie, prognozować przychody i zyski, inwestować oraz odnosić sukcesy. Czy są do tego przygotowani? Wyniki badania przeprowadzonego przez ICAN Research na zlecenie redakcji „Harvard Business Review Polska” pokazują, że wiele firm porusza się w tej mgle po omacku.

Zarządzanie firmą w czasach, gdy pewne jest tylko to, że wszystko się zmienia, stawia przed liderami i menedżerami niespotykane dotąd wyzwania. Żeby móc prowadzić biznes w „zamglonym” środowisku, firmy powinny radzić sobie między innymi z takimi kwestiami, jak: gromadzenie i analiza wielu danych; zdolność przewidywania trendów oraz prognozowanie kierunków rozwoju rynków i własnej branży; elastyczność w tworzeniu oferty; błyskawiczna reakcja na ruchy konkurencji i innowacyjne rozwiązania; sprawność procesowa, a także budowanie ambitnych zespołów otwartych na zmiany. Ta lista już w tej chwili jest dość długa, a i tak nie wyczerpuje wszystkich problemów i wyzwań zarządczych, z jakimi borykają się współczesne przedsiębiorstwa. Aby ocenić, jak polscy menedżerowie radzą sobie z tą mnogością wyzwań, redakcja „Harvard Business Review Polska” postanowiła zbadać ich przygotowanie do prowadzenia biznesu w zmiennym i nieprzewidywalnym otoczeniu.

Wyniki nas zaskoczyły i nie było to zaskoczenie pozytywne. Choć 61% respondentów stwierdziło, że reaguje na bieżącą sytuację, to blisko połowa z liczącej 551 firm grupy badawczej zadeklarowała, że trzyma się wytyczonych w kilkuletniej strategii celów i rzadko je modyfikuje. Czy to oznacza, że polscy przedsiębiorcy potrafią tak precyzyjnie prognozować zachowanie rynków i klientów, że daje im to podstawę do sztywnego wyznaczania kilkuletnich kierunków rozwoju? Czy też odpowiedzi świadczą o tym, że badane organizacje wcale nie są elastyczne i nie dostrzegają konieczności modyfikacji swoich strategii, kiedy rynek się zmienia?

Lista kompetencji potrzebnych w najbliższej przyszłości szefom działów finansowych jest spora. Na czoło wysuwają się umiejętność płynnej komunikacji z pionami biznesowymi i sięganie po wsparcie technologiczne. Organizacje, które już wystarczająco je opanowały, znajdują się w gronie liderów rynkowych i osiągają wyższe wyniki niż konkurencja.

W kwietniu tego roku ICAN Research przeprowadził badanie (1), w którym analizował wpływ działów finansowych na budowanie przewagi rynkowej, narzędzia wykorzystywane w tych działaniach oraz pozycję finansów i samego CFO w ekosystemie firmy (HBRP, nr 163). Jednak analiza odpowiedzi respondentów pokazała, że w przypadku wielu przedsiębiorstw ważniejsze niż same działania i narzędzia są kompetencje menedżerów odpowiedzialnych za finanse oraz ich umiejętność współpracy z liniami biznesowymi. Ten wątek został poddany głębszej analizie w drugim etapie badania. Zespół badawczy chciał się dowiedzieć, jakie umiejętności mają menedżerowie działu finansów, na ile są sprawni w wymianie wewnętrznych informacji finansowych, jaką rolę odgrywają nowoczesne technologie we wspieraniu pracy działów finansowych i jak wystandaryzowane są procesy zbierania danych. Głównym celem badania było zobrazowanie kompetencji CFO oraz postawienie diagnozy dotyczącej potrzeb szkoleniowych w tym zakresie w ciągu kilku najbliższych lat.

Spojrzenie dyrektorów finansowych na rozwój i wzmocnienie pozycji konkurencyjnej firmy oraz narzędzi, które mogą temu najlepiej służyć, jest w większości przypadków podobne do spojrzenia prezesów. Różnice polegają głównie na innym rozłożeniu akcentów. Okazuje się, że CFO patrzą na biznes przede wszystkim przez pryzmat marż i kosztów, często nie dostrzegając szans.

Prezesi spoglądają na swoje organizacje z góry i wielu z nich nie wchodzi w szczegóły prowadzonych działań. Interesuje ich przede wszystkim sprzedaż i efekt biznesowy. Natomiast dyrektorzy finansowi zajmują się przede wszystkim tym, co znajduje się pod powierzchnią. Są doskonale zorientowani w procesach, rentowności poszczególnych działów i narzędziach stabilizujących finanse; trzymają rękę na kosztach. Analizują działalność firmy w kontekście bieżących wyników, mają jednak problem, aby spojrzeć na projekty od strony potencjalnych szans i ewentualnych przyszłych zysków. Jedynie tam, gdzie CFO pełnią strategiczną rolę, wyraźnie widać pozytywne oddziaływanie finansów na rozwój i pozycję konkurencyjną przedsiębiorstw. Takie wnioski płyną z badania Rola finansów w ekosystemie firmy przeprowadzonego przez ICAN Research na zlecenie Klubu CFO (1).

Z badania wynika, że jeżeli dyrektorzy finansowi mają działać strategicznie, powinni nauczyć się patrzeć na firmę z dużo szerszej perspektywy, analizować procesy nie tylko od strony kosztów, ale także ich wpływu na biznes i na budowanie przewagi konkurencyjnej. Takie spojrzenie uzmysłowi im, że marże lub koszty w danym centrum nie są najistotniejsze. Ważniejsza jest synergia z innymi obszarami i ogólny, dodatni wpływ na organizację. Ta bariera mentalna, którą CFO ciężko pokonać, powoduje, że nie są zbyt elastyczni we współzarządzaniu, a w codziennym działaniu nie wykorzystują kreatywnej roli pieniądza. Tymczasem dużo lepsze od średniej efekty uzyskiwane przez CFO, którzy widzą biznes szeroko, są warte wysiłku.

Już po raz czwarty think tank Poland, Go Global! przy współpracy z redakcją „Harvard Business Review Polska” oraz ICAN Research przeprowadził badanie poświęcone ekspansji zagranicznej polskich przedsiębiorstw.

Celem ostatniej fali badania Polskie firmy na globalnej scenie, podobnie jak poprzednich trzech edycji, było określenie poziomu ekspansji międzynarodowej polskich przedsiębiorstw. Ważnym elementem było poznanie opinii zarządów na temat korzyści, barier oraz modeli prowadzenia biznesu na rynkach międzynarodowych, zebranie danych na temat stosunku polskich przedsiębiorców do działalności poza granicami kraju, związanych z tym szans i barier oraz strategii wejścia na nowe rynki. Opinie respondentów uczestniczących w czwartej edycji badania pokazały, że polscy przedsiębiorcy wciąż śmiało patrzą na zagraniczne rynki, choć z pewną rezerwą wynikającą z zebranych doświadczeń. Wskazuje na nią spadek odsetka firm, które odnotowały wzrost zysków z rynków zagranicznych w firmowych bilansach – w poprzednim roku wynosił on średnio 44%, podczas gdy w najnowszej edycji badań spadł do 39%. Podobnie wyglądają szacunki dotyczące zmian udziału tych zysków w najbliższym roku – w poprzedniej edycji badań 51% firm szacowało, że udział przychodów z działalności zagranicznej wzrośnie, obecnie 41% przewiduje wzrost tych zysków. Znacząco spadł też (z 39 do 27%) odsetek firm uważających, że łatwiej jest budować przewagę na rynkach zagranicznych niż na rynku polskim.