W kwietniu prezydent podpisał nowelizację Kodeksu spółek handlowych, wprowadzającą do polskiego porządku prawnego tzw. prawo holdingowe. Przepisy zaczną obowiązywać od 13 października br.

Kogo dotyczą nowe przepisy i co należy zrobić, aby je wdrożyć w organizacji? Jak prawo holdingowe wpłynie na codzienne funkcjonowanie zarządu? Jak zmienią się reguły odpowiedzialności członków zarządu i co ze sobą niesie wprowadzenie tzw. business judgement rule? Poniżej odpowiadamy na te i wiele innych pytań oraz wątpliwości, które zrodziła nowelizacja KSH.

Grupa spółek i wiążące polecenia

Dzisiaj sformułowanie „grupa spółek” nie ma swojego odpowiednika w Kodeksie spółek handlowych. Nazywa się w ten sposób ogólnie podmioty powiązane kapitałowo lub osobowo. Sytuacja zmieni się po wejściu w życie nowych przepisów. Grupę spółek będzie tworzyła spółka dominująca i co najmniej jedna spółka zależna, które podjęły uchwałę o uczestnictwie w takiej grupie oraz kierują się wspólną strategią, aby realizować „wspólny interes” (nazywany „interesem grupy spółek”). Wspólna strategia ma uzasadniać sprawowanie przez spółkę dominującą jednolitego kierownictwa nad spółkami zależnymi.

Czym to się różni od stanu, jaki mamy dzisiaj, oprócz nazewnictwa? Obecnie na gruncie KSH zarząd każdej spółki powinien działać w najlepszym interesie spółki, którą reprezentuje, a nie grupy (która nie ma przecież definicji, a zarząd jednej spółki może nie mieć szczegółowej wiedzy o działalności innych spółek tworzących grupę). Wiemy jednak, że w praktyce zarządy spółek zależnych wykonują polecenia osób kierujących grupą z ramienia spółki dominującej, mimo że takie działania nie mają umocowania w obowiązujących teraz przepisach. Polecenia są więc często nieformalne, a sposób ich wydawania nie jest w żaden sposób uregulowany wewnętrznie. Wykonanie takiego polecenia przez zarząd spółki zależnej może skutkować w najgorszym wypadku (kiedy w efekcie takiego polecenia „z góry” spółce zostanie wyrządzona szkoda) odpowiedzialnością cywilną lub karną członka zarządu. Jednocześnie przepisy nie przewidują żadnej sankcji za nietrafione instrukcje wydane przez spółkę dominującą. Nowelizacja wprowadzająca prawo holdingowe ma tę sytuację zmienić…