Reklama
Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
Analityka i Business Intelligence

Siła rekomendacji, którą możesz wykorzystać w biznesie

27 czerwca 2021 5 min czytania
Zdjęcie Tomasz Kulas - Redaktor "MIT Sloan Management Review Polska", redaktor prowadzący "ICAN Management Review"
Tomasz Kulas
Zdjęcie Michael Schrage - Michael Schrage jest pracownikiem badawczym w projekcie Initiative on the Digital Economy w MIT Sloan School of Management oraz autorem książki Recommendation Engines, wydanej w 2020 roku nakładem MIT Press.  
Michael Schrage
Siła rekomendacji, którą możesz wykorzystać w biznesie

Streszczenie: Rekomendacje mają kluczowe znaczenie w budowaniu wiarygodności i zaufania w biznesie. Współczesne podejście do rekomendacji wykracza poza tradycyjne referencje, bazując na siłach sieci społecznych i doświadczeniach innych. Wykorzystanie rekomendacji stało się narzędziem nie tylko dla klientów, ale również dla pracowników i partnerów biznesowych. Kluczowym elementem jest tu autentyczność i personalizacja opinii, które mogą wpłynąć na decyzje o zakupie, wyborze dostawcy czy partnera. Warto zwrócić uwagę na sposób, w jaki rekomendacje są zbierane, przechowywane i prezentowane, aby były skuteczne w przekonywaniu potencjalnych odbiorców do podjęcia określonej akcji.

Pokaż więcej

Silniki rekomendacji. Niewiele o nich wiemy, choć wszyscy się z nimi spotykamy, kiedy Netflix zadziwiająco trafnie proponuje nam kolejny film do obejrzenia, Spotify domyśla się, czego chcielibyśmy jeszcze posłuchać, a Amazon sugeruje dokupienie produktów, które okazują się zaskakująco przydatne.

To ciekawe, że w grę wchodzą zawsze jakieś „silniki”. W XVIII wieku silniki parowe były tym, co na poważnie rozpędziło rewolucję przemysłową – i całkowicie zmieniło produkcję czy transport. Dziś mamy natomiast do czynienia z silnikami rekomendacji – działającymi cichutko w tle,  bez huku i dymu – lecz tak naprawdę mającymi wpływ na jeszcze więcej aspektów naszego życia. W gruncie rzeczy, silniki rekomendacji zmieniają nie tylko sprzedaż czy doświadczenie klienta. Zmieniają wszystko.

Różnica między maszynami parowymi a silnikami rekomendacji polega bowiem na tym, że w przypadku tych drugich nie chodzi już o akcję typu „para buch, koła w ruch”, ale o porywającą siłę wiedzy, siłę informacji. To siła, która wprawia w ruch znacznie potężniejsze maszyny, która obraca trybami największych firm technologicznych na świecie. Jeśli chcesz, by poruszała ona również kołami twojego biznesu, musisz zrozumieć, jak działają silniki rekomendacji – i zacząć je wykorzystywać.

Gwarantowane minimum

Jeśli chcesz się dowiedzieć, czy po przeczytaniu książki Michaela Schrage’a zrozumiesz, jak działają silniki rekomendacji i na czym polega ich niesamowita skuteczność, to mogę to spokojnie zagwarantować. Tak, ta książka tłumaczy to w sposób doskonały, ukazując mechanizmy rekomendacji w teorii i w praktyce, posługując się bogatymi i ciekawymi przykładami. Jeśli szukasz zatem przydatnej, gruntownej wiedzy, podanej w sposób zrozumiały nie tylko dla informatyka czy matematyka, ale dla każdego, kto posługuje się językiem biznesu, będziesz usatysfakcjonowany.

Zrozumiesz, na czym polega fenomen działania platform takich jak Amazon, Google, Alibaba, Netflix czy TikTok. Docenisz duże bazy danych, uczenie maszynowe i wykorzystanie algorytmów z zakresu sztucznej inteligencji. Jeśli myślisz o wprowadzeniu lub usprawnieniu systemów rekomendacji we własnym biznesie, zdobędziesz wiedzę, która bardzo ci się przyda. Ale muszę cię równocześnie ostrzec, że omówiłem na razie tylko program minimum. Jeśli przeczytasz całą książkę Schrage’a, zrozumiesz znacznie więcej.

Przeszłość i przyszłość

Pierwsze zdziwienie pojawia się wtedy, gdy po krótkim rozdziale wprowadzającym autor sięga zaskakująco głęboko w przeszłość. Omawia historię starożytnej Grecji czy starożytnych Chin, renesansowych Włoch czy wiktoriańskiej Anglii. Przytacza wiele historii pełnych magii, astrologii, zabobonów, lecz przede wszystkim wróżb, proroctw i przewidywań. Jak sam pisze: „Na początku silniki rekomendacji pochodziły od bogów. (…) Starożytni astrolodzy na całym świecie przekonywali o wpływie niebios na ziemskie sprawy. Wyrocznie, wróżbici i prorocy zajmowali się interpretacją wróżb i omenów dla wszystkich, którzy o to prosili. Pragnienie bożej rady wykraczało poza czas, kulturę i geografię”.

Czy te historie rzeczywiście przydadzą się czytelnikom, zwłaszcza tym nastawionym na maksymalnie praktyczne wykorzystanie wiedzy przekazywanej przez autora? Tak – i to z dwóch powodów. Po pierwsze, Schrage udowadnia, że „podobieństwo do współczesnych rozwiązań jest zdumiewające”, więc rozumiejąc mechanizmy starożytnych wróżb, lepiej poznajemy też to, co najcenniejsze i najskuteczniejsze we współczesnych rekomendacjach.

Po drugie, zostajemy równocześnie przygotowani na ostatni rozdział tej książki. A jest to rozdział niezwykły – bardzo futurystyczny i bardzo błyskotliwy, analizujący już nie teraźniejszość, ale możliwą przyszłość związaną bezpośrednio z rozwojem silników rekomendacji. Nie chodzi tu przy tym tylko o rozwój nowych technologii – autor dotyka w nim kwestii fundamentalnych, dotyka zagadnień związanych z wolną wolą czy szczęściem jednostki. Jego rozważania są zarazem fascynujące i… przerażające.

Parafrazując autora – o ile na początku silniki rekomendacji pochodziły od bogów, o tyle wiele wskazuje na to, że na boskich możliwościach tych systemów również skończymy.

Bo siła rekomendacji stale rośnie.

Najnowsza książka Michaela Schrage’a:

Siła rekomendacji. Jak Amazon, Netflix i Spotify skutecznie angażują uwagę użytkowników

została wydana przez ICAN Institute.

Tu możesz kupić:

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Olimpijskie lekcje sukcesu: 8 porad dla liderów i menedżerów

Olimpijskie złoto rzadko jest historią „jednego genialnego biegu”. To raczej dowód, że pod presją wygrywa proces organizacyjny: rytm treningu, jakość wsparcia, odporność na błąd i zdolność do szybkich korekt, zanim emocje zamienią się w wymówki. Poznaj osiemlekcji z igrzysk i przełóż je na język zarządzania: jak budować przewagę, którą da się powtarzać — nawet gdy warunki się zmieniają, a stawka rośnie.

Chiński Nowy Rok 2026: testowanie odporności w logistyce

Chiński Nowy Rok (CNY), przypadający 17 lutego 2026 roku, jest kluczowym punktem odniesienia dla globalnych łańcuchów dostaw. Skala wpływu Chin sprawia, że skutki kilkunastodniowej świątecznej przerwy w produkcji są odczuwalne na wszystkich kontynentach, w tym w Polsce. Dla rynków Europy Środkowo-Wschodniej, silnie zależnych od importu z Azji, okres ten wymaga precyzyjnego planowania zapasów i operacji.

Inwestowanie w innowacje: jak robić więcej mniejszym kosztem

Choć większość liderów deklaruje, że innowacje to ich najsilniejsza broń, w obliczu rynkowych turbulencji aż 60% z nich decyduje się na zamrożenie lub obcięcie wydatków na ten cel. To pułapka krótkowzroczności, która oddaje pole konkurencji w momencie, gdy kształtuje się „nowa normalność”. Dowiedz się jak przeprowadzić bezlitosne porządki w portfelu projektów i przywrócić innowacjom ich realną moc.

Nie tylko młode talenty. Pamiętaj o nestorach

W świecie biznesu zdominowanym przez kult młodości i technologiczny pośpiech, firmy często cierpią na „organizacyjną amnezję”. Tymczasem najcenniejszy zasób Twojej firmy może właśnie planować przejście na emeryturę. A przecież dojrzały wiek to nie balast, lecz etap kariery o unikalnym potencjale strategicznym. Autorzy wprowadzają pojęcie „nestora” – osoby, która dzięki swojej mądrości, sieciom kontaktów i braku konieczności walki o awanse, staje się dla organizacji nieocenionym aktywem.

Agentowe narzędzia AI do kodowania: co powinni wiedzieć liderzy

Większość menedżerów utknęła w pętli „czatowania” z AI, traktując narzędzia takie jak ChatGPT jedynie jako sprawniejszą wyszukiwarkę. Tymczasem agentowe narzędzia AI, dotychczas kojarzone wyłącznie z pisaniem kodu, stają się nowym fundamentem pracy umysłowej. Pozwalają one budować trwałą „pamięć instytucjonalną” i automatyzować złożone procesy – od analizy konkurencji po due diligence – bez konieczności pisania choćby jednej linii kodu. Dowiedz się, dlaczego narzędzia takie jak Claude Code to nie tylko gratka dla deweloperów, ale kluczowy element przewagi strategicznej nowoczesnego lidera.

Algorytmy na wybiegu: Jak model „AI-first” zmienia rynek mody

Współczesny sektor mody i dóbr luksusowych przechodzi fundamentalną zmianę, w której sztuczna inteligencja przestaje być jedynie narzędziem pomocniczym, a staje się głównym architektem strategii operacyjnej. Wg BCG, firmy przyjmujące model „AI-first” muszą zmierzyć się z nową rzeczywistością, w której konsumenci porzucają tradycyjne wyszukiwarki na rzecz platform takich jak ChatGPT czy Perplexity, zmuszając marki do walki o widoczność w świecie zdominowanym przez algorytmy rekomendacyjne.

Co traktat ONZ o cyberprzestępczości może oznaczać dla Twojej firmy

Nowy traktat Organizacji Narodów Zjednoczonych ustanawia międzynarodowe ramy prowadzenia dochodzeń i ścigania przestępstw online, takich jak ataki ransomware czy oszustwa finansowe, które często mają charakter transgraniczny. Choć dokument ten wprost definiuje cyberprzestępczość oraz precyzuje zakres odpowiedzialności organów ścigania i przedsiębiorstw w takich przypadkach, obawy dotyczące prywatności i swobód obywatelskich wciąż nie zostały w pełni rozstrzygnięte. Firmy o zasięgu globalnym powinny już teraz rozpocząć przygotowania do nadchodzącego egzekwowania nowych przepisów.

empatia Czy empatia stanie się kluczową kompetencją przywódczą?

W erze rosnącej złożoności i niepewności, kluczową rolę w sukcesie organizacji odgrywa styl przywództwa oparty na empatii, partnerstwie i bezpieczeństwie psychologicznym. Tradycyjne modele hierarchiczne ustępują miejsca transformacyjnemu przywództwu, które aktywuje potencjał zespołów i sprzyja innowacjom.

AI w biznesie 5 trendów AI, które zdefiniują strategię liderów w 2026 roku

Sztuczna inteligencja do 2026 roku przekształci się z pojedynczych narzędzi w złożone, agentowe super-aplikacje, które zmienią sposób zarządzania, organizacji pracy i strategii konkurencyjnej. Transformacja ta ma wymiar globalny, z rosnącym znaczeniem lokalnej specjalizacji i integracji AI z infrastrukturą fizyczną oraz mediami generatywnymi. W efekcie powstaje multipolarna gospodarka oparta na inteligentnej infrastrukturze i zrozumieniu lokalnych potrzeb.

Enszityfikacja: Jak pogoń za marżą niszczy wartość „inteligentnych” produktów

Kiedyś jednym z symboli jakości była trwałość produktu fizycznego. Dziś, dzięki cyfryzacji, firmy dążą do sprawowania kontroli nad produktem długo po tym, jak opuścił on linię produkcyjną. To, co miało być rewolucją w komforcie i personalizacji, coraz częściej zmienia się w tzw. enszityfikację – proces, w którym innowacja ustępuje miejsca agresywnej monetyzacji, a klient z właściciela staje się jedynie subskrybentem własnych przedmiotów.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!