Streszczenie: W Polsce rynek przewoźników kolejowych cargo składa się z jednego dominującego przewoźnika oraz kilkudziesięciu mniejszych firm świadczących usługi transportu kolejowego. Planowanie pociągów towarowych jest złożonym procesem, wymagającym uwzględnienia wielu zmiennych, takich jak bieżące położenie lokomotyw i wagonów, dostępność maszynistów oraz infrastruktury. Wsparcie systemów informatycznych umożliwia częściową lub pełną automatyzację tych procesów, co pozwala na efektywne zarządzanie zasobami w czasie rzeczywistym. Zintegrowane systemy IT, takie jak RAILSoft Business Solutions oferowany przez firmę Petrosoft.pl Technologie Informatyczne, wspomagają optymalizację wykorzystania taboru kolejowego, co przekłada się na zwiększenie przychodów oraz redukcję kosztów eksploatacji i przewozów. System ten obsługuje około 24% pracy przewozowej w Polsce oraz około 19% masy towarów przewiezionych koleją w kraju. Dzięki integracji z innymi systemami oraz możliwości pracy w modelu wielofirmowym, platforma RAILSoft automatyzuje wiele czynności, które wcześniej były wykonywane manualnie, co pozwala na elastyczność planowania i szybszą obsługę klienta.
Na rynku przewoźników kolejowych CARGO w Polsce jest jeden dominujący przewoźnik i kilkadziesiąt różnych firm realizujących usługi związane z przewozami szynowymi. Planowanie pociągów towarowych wymaga uzgodnień między stronami, ale wspiera je system IT pozwalający na częściową albo pełną automatyzację wielu procesów biznesowych.
Efektywne planowanie pociągów towarowych jest bardzo skomplikowanym procesem, uzależnionym od wielu zmiennych, które na niego wpływają. Dlatego ważnym elementem jest praca na danych w czasie rzeczywistym. Osoba za to odpowiedzialna musi znać bieżące położenie lokomotyw, wagonów, wiedzieć, czy będą w danym czasie dostępni maszyniści oraz infrastruktura, czyli zasoby, które zostały uwzględnione na poziomie planowania operacyjnego. Każda zmiana związana z niedostępnością zasobów burzy cały proces i wymaga ponownego planowania. Problem rozwiązuje system informatyczny, wykorzystujący zaawansowane narzędzia IT, który może automatycznie albo półautomatycznie zaplanować transport koleją na podstawie dostępności zasobów, zleceń handlowych oraz listów przewozowych.
System informatyczny wspomaga optymalizowanie wykorzystania zasobów kolejowych. Godzina pracy lokomotywy może przynieść przychód w wysokości kilkuset złotych. Łatwo więc policzyć straty wynikające z przestojów, mnożąc tę kwotę przez 365 dni w roku i liczbę lokomotyw będących w zasobach materialnych firmy. Okazuje się, że nieefektywne korzystanie z taboru może potężnie uszczuplać wpływy.
Jak ten proces wygląda? Zanim przewoźnik kolejowy uruchomi pociąg towarowy, musi przeprowadzić wiele działań biznesowych, w które wchodzą:
handlowe – zapytania ofertowe, oferty, kalkulacje, planowane umowy przewozowe, rozliczenie przewozów;
kontrolingowe – system na bieżąco monitoruje rentowność przewozów w stosunku do kalkulacji planowanej;
planowanie strategiczne – plan pociągów tygodniowy/miesięczny na podstawie zleceń przewozów od klientów;
planowanie operacyjne – realizowanie przewozów, planowanie obsad, tzw. obiegowanie wagonów i lokomotyw (chodzi o ustalenie miejsca geograficznego położenia wagonu i lokomotywy oraz zaplanowanie przyjazdu taboru do miejsca docelowego);
techniczne – monitorowanie przeglądów: lokomotywy i wagony muszą mieć wykonane przeglądy zgodnie z obowiązującymi przepisami, monitorowane są też podzespoły wagonów i lokomotyw (wyposażenie), które mają własny cykl przeglądowy;
osobowe – monitorowanie czasu pracy, znajomości szlaku, uprawnień i licencji na lokomotywy, badań lekarskich (aby uruchomić lokomotywę, maszynista musi posiadać ważną licencję maszynisty, świadectwo znajomości danego typu lokomotywy, posiadać „znajomość szlaku”).
Branżowe rozwiązanie informatyczne dla rozproszonych uczestników rynku
Sprawdzony system RAILSoft Business Solutions do zarządzania firmami kolejowymi (w tym do realizacji przewozów kolejowych) oferuje firma Petrosoft.pl Technologie Informatyczne, która już od 12 lat dostarcza rozwiązania IT dla branży kolejowej. Jej branżowe doświadczenie to 18 wdrożeń w firmach kolejowych, w tym dla dziesięciu przewoźników (osiem zakończonych wdrożeń, dwa w trakcie), w firmach zajmujących się wynajmem wagonów i lokomotyw, naprawami taboru, prowadzących intermodalny terminal kontenerowy (szeroki tor / wąski tor / transport samochodowy), zarządzających bocznicami kolejowymi.
System RAILSoft Business Solutions obsługuje powyżej 24% pracy przewozowej w Polsce oraz ok. 19% masy towarów przewiezionych koleją w Polsce, około 26% w przewozach intermodalnych według masy.
RAILSoft pozwala na integrację z innymi systemami, które obsługują: dokumenty R7, listy przewozowe, dane kartotekowe. Poza tym przewoźnicy mogą awizować przyjazdy pociągów oraz generować listy przewozowe. Pracownicy za pomocą urządzeń mobilnych wypełniają karty pracy oraz przygotowują dokumenty kolejowe wymagane przepisami prawa.
System pozwala również na pracę w modelu wielofirmowym – przedsiębiorstwa mogą mieć podgląd na wspólne zasoby, mają dostęp do zaplanowanych pociągów, rejestrują umowy handlowe, które definiują zasady rozliczeń usług przewozowych z ich klientami. Wykorzystanie platformy automatyzuje wiele czynności, które obecnie są wykonywane manualnie. Firmy mogą sobie świadczyć wzajemne usługi z wykorzystaniem wspólnego modułu „Planowania pociągów”, co powoduje elastyczność planowania i szybkość obsługi klienta.
Firma oferująca usługę przewozów, która korzysta z platformy, może w tej sytuacji konkurować ceną, elastycznością i czasem dostaw, a przede wszystkim optymalnie wykorzystać swoje zasoby, czyli zmniejszyć koszty i zwiększyć przychody.
Elementem integracyjnym jest również przekazywanie do systemu danych eksploatacyjnych lokomotyw w czasie rzeczywistym, co pozwala aktywnie przeciwdziałać usterkom i awariom. Kolejnym ważnym elementem jest wymiana danych z wykorzystaniem technologii blockchain, przeznaczonej dla przedsiębiorstw, które nie chcą używać modelu wielofirmowego.
Moduł „Sztucznej Inteligencji” automatyzuje proces planowania i replanowania pociągów w przypadku niedostępności zasobów. Pozwala również na podpowiadanie optymalnego wykorzystania lokomotyw pod kątem równomiernej eksploatacji oraz przewiduje usterki i awarie (predictive maintenance – zapobieganie usterkom).
Kto korzysta z infrastruktury
Na rynku polskim na infrastrukturze kolejowej operuje ponad 140 podmiotów, w tym 116 firm posiadających licencje przewoźników. W łańcuchu bezpieczeństwa kolejowego należy wymienić również: przewoźników kolejowych, firmy zajmujące się wynajmem lokomotyw i wagonów, przedsiębiorstwa odpowiedzialne za techniczne utrzymanie wagonów zgodnie z prawem (ECM), prowadzące warsztaty naprawcze i intermodalne terminale kontenerowe oraz zarządców bocznic.
Te, które chcą korzystać z infrastruktury kolejowej, muszą uzyskać certyfikat bezpieczeństwa kolejowego od regulatora Urzędu Transportu Kolejowego. Dokument reguluje zasady utrzymania taboru MMS (Maintenance Management System) oraz procedury bezpieczeństwa – SMS (Safety Management System). Za zarządzanie dostępem do infrastruktury kolejowej PKP PLK odpowiada system informatyczny SKRJ Indeks górny 11, dzięki któremu można zarezerwować i kupić rozkład jazdy Indeks górny 22. Z kolei system SEPE Indeks górny 33 służy do pobierania informacji zwrotnych od zarządcy infrastruktury.
Pewną barierą w przewozach jest dostępność zasobów, czyli lokomotyw, wagonów, ludzi (na przykład brakuje kilku tysięcy maszynistów oraz kilkuset lokomotyw).
Rozproszony rynek przewozów kolejowych zgodnie z regulacjami UE wprowadza bardzo dużą konkurencyjność w zakresie: cen za usługę, czasu dostarczenia przesyłki, wielkości nadawanej przesyłki kolejowej (w przypadku kolejowego transportu minimalną jednostką transportową jest wagon lub kontener), elastyczności usługi i obsługi, dostarczenia usługi kompleksowej: przewozowej, intermodalnej itp.
Platforma RAILSoft wiele z tych problemów rozwiązuje i optymalizuje pod kątem biznesowym.
SKRJ – nazwa własna oprogramowania PKP PLK
Wymóg formalny ze strony zarządcy infrastruktury (firma zarządzająca torami w Polsce). PKP PLK wymaga zakupienia rozkładu jazdy, czyli uzyskania zgody formalnej, za którą trzeba zapłacić, na wjazd na tory w danym dniu i godzinie na danej relacji.
SEPE – nazwa własna oprogramowania PKP PLK
Przeczytaj pozostałe artykuły raportu »
Branża logistyczno–transportowa wkracza na poziom 4.0
Branża TSL ma dwa główne problemy – brak kierowców i niskie marże. Ponieważ biznes działa na granicy opłacalności, to jeżeli ma kreować pozytywne doświadczenia klientów, powinien sięgać coraz szerzej po narzędzia cyfrowe.
Rewolucja w zarządzaniu płatnościami i relacjami
„Finansowanie dostawców” – narzędzie wspomagające współpracę między spedytorami i przewoźnikami, które zaoferował ING Bank Śląski.
Nietypowe i ponadgabarytowe przesyłki w spedycji
Organizacja przewozu towarów typowych nie jest tak skomplikowana jak przygotowanie przesyłki niestandardowej, ponadwymiarowej, niebezpiecznej czy szczególnie cennej.
Magazyny przyszłości
Większość firm koncentruje się na rozwiązywaniu problemów klientów i działa tak, aby ułatwiać im prowadzenie biznesu.
Bolidem do Niemiec, Włoch i Czech
Grupę Raben łączy z Niemcami, Włochami i Czechami ścisła współpraca. Firma rozwija i promuje połączenia z tymi rynkami, a wspólnym mianownikiem tych działań w 2019 roku jest bolid Formuły Student.
Sukces dzięki optymalizacji
Rozwój sektora logistycznego przyspiesza z każdym rokiem, a napędzają go zarówno nowoczesne technologie, jak i rosnące wymagania klientów końcowych.
